Unia Miasteczek Polskich

 
  • Zwiększ rozmiar czcionki
  • Domyślny  rozmiar czcionki
  • Zmniejsz rozmiar czcionki

O nas

Email Drukuj PDF

 

 

 

Ogólnopolskie Dobrowolne Stowarzyszenie Miast i Gmin

- Unia Miasteczek Polskich

jako reprezentant społeczności małych miast 

 

  

Reforma polskiego samorządu terytorialnego u progu lat 90-tych XX wieku - zrodziła potrzebę utworzenia forum, którego zadaniem byłoby wypracowywanie stanowisk w sprawach będących przedmiotem wspólnej troski o losy małych, polskich miast i miasteczek. Taką właśnie rolę przyjęła na siebie Unia Miasteczek Polskich, ogólnokrajowa organizacja zrzeszająca małe miasta, gminy miejsko-wiejskie oraz wiejskie. Krąg zrzeszających się gmin został zakreślony w związku założeniem, że w mniejszych gminach, gdzie ludzie znają się nawzajem, władza samorządowa nie jest anonimowym „urzędem” a staje się mocno spersonalizowaną „władzą pierwszego kontaktu”, a to rodzi wiele wspólnych uwarunkowań lokalnych. Wyniki pracy małych samorządów - są ściśle wiązane z odpowiedzialnością konkretnych osób. Na szczeblu gminy najbardziej uaktywniają obywateli - widoczne lub oczekiwane - efekty pracy władz samorządowych.

W Odrodzonej Polsce do chwili obecnej nie przewidziano w żadnej z ustaw dotyczących ustroju samorządu terytorialnego - struktury reprezentującej jednostki samorządu terytorialnego, przede wszystkim wobec rządu i organów administracji rządowej. Dzisiaj jej funkcje spełnia faktycznie kilkanaście organizacji samorządowych (związków i stowarzyszeń komunalnych), z najważniejszymi z nich: Związkiem Miast Polskich, Unią Metropolii Polskich, Związkiem Gmin Wiejskich RP, Unią Miasteczek Polskich, Związkiem Powiatów Polskich, grupującymi znaczną część gmin i powiatów polskich. Dyskusja na temat krajowej, oficjalnej reprezentacji, zwłaszcza w aspekcie dobrowolnej lub obligatoryjnej przynależności do niej, nie zakończyła się jak dotąd - wspólnym stanowiskiem środowisk samorządowych. 

W kręgu kultury europejskiej od kilkudziesięciu lat - podstawą rozwoju państwa
i społeczeństwa obywatelskiego są samorządne jednostki organizacyjne państwa. Równie naturalne jest to, jednostki samorządu terytorialnego federują się tworząc sieci gospodarcze i kulturalne - krajowe oraz międzynarodowe. W krótkim czasie od wprowadzenia reformy administracyjnej w Rzeczypospolitej Polskiej – początkowo zostały utworzone 3 odrębne struktury samorządowe – Unia Metropolii Polskich, Związek Miast Polskich i Unia Miasteczek Polskich. W późniejszym czasie pojawiały się następne stowarzyszenia i związki.

 

 Historia ma swój początek na Lubelszczyźnie…

Unia Miasteczek Polskich, skupiająca ok. 130 małych miast z całej Polski, powstała w roku 1991. Już w chwili powstania UMP - miała być platformą poszukiwania praktycznych i sprawdzonych rozwiązań polskich problemów w standardach europejskich z złożeniem wyrażonym w deklaracji programowej Unii Miasteczek Polskich z kwietnia 1991r., że „państwo jest bogate bogactwem swoich gmin, a te bogactwem swych obywateli”.

W Kazimierzu Dolnym narodziła się inicjatywa 15 burmistrzów ze wszystkich stron Polski, aby powołać swoją ogólnopolską reprezentację. W dniach 9-10 listopada 1990r. odbyło się pierwsze spotkanie Komitetu Założycielskiego. Gospodarzem spotkania był burmistrz Kazimierza Dolnego - Wiesław Girmasiński.

Myśl, iż małe miasteczka, których liczba jest tak duża w skali kraju, powinny mieć swoją reprezentację szybko znalazła zrozumienie wśród wielu przedstawicieli samorządów lokalnych, które inicjatywę utworzenia Unii uznały za istotną, bo mogącą przezwyciężyć słabości polskiej demokracji oraz przyczynić się do budowy właściwego kształtu ustrojowego państwa.

Misją Unii Miasteczek Polskich od początku jej istnienia jest wspieranie idei samorządności lokalnej oraz rozwoju wspólnot lokalnych i społeczeństwa obywatelskiego. Przez ponad 25 lat UMP realizuje cele wyznaczone w swym pierwszym statucie, tj. obronę wspólnych interesów samorządowych, wspieranie samorządności lokalnej, współdziałanie gmin zmierzające do rewitalizacji historycznych miasteczek polskich oraz przez działania przyczyniające się do gospodarczego i kulturowego rozwoju społeczności „Małych Ojczyzn”. W ciągu ponad dwóch dekad UMP promowała lokalne inicjatywy kulturalne, samorządowe, ekologiczne i gospodarcze, prowadzono działalność informacyjną, wydawniczą, badawczą i szkoleniową a także sukcesywnie nawiązywano współpracę z pokrewnymi organizacjami krajowymi i zagranicznymi. U podstaw powstawania związków i stowarzyszeń samorządowych, stała potrzeba odpowiedzi na pytania: Czy bezpośredni wybór przez obywateli organów uchwałodawczych i wykonawczych władz lokalnych - pobudza aktywność ludzi, czy demokracja gminna jest demokracją uczestniczącą? Co warto zrobić, aby uaktywnić obywateli na szczeblu lokalnym i ogólnokrajowym? Czy warto „wzmocnić swój samorządowych głos i siłę oddziaływania” podając sobie ręce pod ogólnopolskimi szyldami dobrowolnych, apolitycznych organizacji samorządowych?

Obecnie – zadaniem Unii Miasteczek Polskich jest wypracowanie stanowisk w sprawach będących przedmiotem wspólnej troski małych miast i gmin polskich, wspieranie idei samorządności lokalnej oraz rozwoju wspólnot lokalnych i społeczeństwa obywatelskiego. Istotą jej działalności oraz najważniejszym celem jest reprezentowanie interesów małych miast i gmin oraz promowanie takich rozwiązań ustrojowych i prawnych, które będą korzystne z punktu widzenia tej kategorii samorządów lokalnych i ich społeczności.

  Unia Miasteczek Polskich - jako ogólnokrajowa korporacja zrzeszającą małe miasta, gminy miejsko - wiejskie, a także wiejskie, podejmująca działania mające na celu wspieranie Polskiej Prowincji, prowadzi też konstruktywny lobbing na rzecz rozwoju miasteczek i stymulowania rozwoju takich obszarów, a także dba o korzystne dla nich umocowania prawne a także podejmuje działania doraźne świadcząc pomoc samorządom. Ważnym aspektem działalności UMP jest także współpraca z ogólnopolskimi związkami gmin, miast, powiatów i województw a także związkami komunalnymi na rzecz przyśpieszenia procesów decentralizacji i zmian systemowych oraz świadczenie konkretnej pomocy dla członków stowarzyszenia. Podstawową sferą aktywności Unii jest jednak działalność jej przedstawicieli na rzecz wypracowania pożądanych przez społeczności lokalne rozwiązań legislacyjnych. Przedstawiciele Unii Miasteczek Polskich działają w wielu ciałach systemu państwowego m. in. uczestnicząc w pracach Komisji Sejmowych i Senackich, Komisji Trójstronnej ds. Społeczno-Gospodarczych, szeregu Komitetów Monitorujących i Sterujących funduszy europejskich oraz Komisji Wspólnej Rządu i Samorządu Terytorialnego, która stanowi główną platformę rozmów i negocjacji w kwestiach rozwiązań prawnych, finansowych i ustrojowych między władzą centralną a samorządem. UMP ma swoich przedstawicieli także w Narodowej Radzie Zatrudnienia, Radzie Działalności Pożytku Publicznego oraz wielu innych równie ważnych gremiach wspierająco – doradczych. Reprezentanci UMP wchodzą również w skład komitetów sterujących różnych funduszy europejskich. Przedstawiciele UMP uczestniczą w pracach wielu gremiów wspierając inicjatywy służące rozwojowi samorządności lokalnej. 

UMP jest postrzegana jako sprawnie działająca organizacja, która z powodzeniem reprezentuje interesy Małych Miast nie tylko w kraju, ale i w strukturach europejskich. Na szczeblu międzynarodowym przedstawiciele UMP obecni są m. in. w Kongresie Władz Lokalnych i Regionalnych Europy (CLRAE) oraz w Komitecie Regionów Unii Europejskiej.

Doświadczenie międzynarodowe wskazuje, że jednym z kluczowych czynników służących rozwojowi obszarów wiejskich jest sprawna i efektywna administracja samorządowa, inicjująca i wspierająca działania na rzecz modernizacji tych obszarów. Dlatego jednym z dużych osiągnięć w tej dziedzinie było wdrożenie nowatorskiego, a w Polsce - pilotażowego - Programu Rozwoju Instytucjonalnego, realizowanego wspólnie w latach 2001-2004 przez Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji, Departament Administracji Publicznej, Związek Gmin Wiejskich RP, Związek Miast Polskich, Związek Powiatów Polskich i Unię Miasteczek Polskich, a współfinansowanego ze środków Banku Światowego. Priorytetowe działania UMP skupiały się także na upowszechnianiu najlepszych samorządowych praktyk będących wynikiem m.in. programów, w których stowarzyszenie uczestniczyło, szczególnie w obszarze rozwoju instytucjonalnego urzędów gmin, w tym także rozwoju zawodowego pracowników administracji samorządowej. 

Na przestrzeni ponad 25 lat istnienia samorządu terytorialnego głos UMP wielokrotnie przyczyniła się do wypracowania cennych koncepcji i zmian zarówno organizacyjnych jak i ustawodawczych istotnych z punktu widzenia małych miast i gmin.

Unia Miasteczek Polskich nie jest organizacją dużą, ale przez ponad 25 lat działalności wypracowała sobie stałe i stabilne miejsce wśród ogólnopolskich reprezentacji gmin. Swoim członkom oferuje szeroką współpracę, wymianę doświadczeń oraz wsparcie w rozwiązywaniu wielu trudnych problemów ekonomicznych i społecznych. Otrzymują oni możliwość inicjowania i opiniowania projektów aktów prawnych istotnych dla samorządu terytorialnego. Z tego też powodu ta samorządowa organizacja nadal zaprasza zainteresowane gminy do zgłoszenia przynależności i wspólnych działań z Unią Miasteczek Polskich.

Samorząd gminny, w ciągu ponad 25 lat funkcjonowania odrodzonego samorządu terytorialnego w Rzeczypospolitej - doprowadził do tego, że Polska, zwłaszcza Polska lokalna, dynamicznie zmieniała się społecznie pokonując drogę od scentralizowanego organizmu państwowego do samorządności na szczeblu gminy. Jednak droga reform jest ciągle w przebudowie, więc kształtowanie demokracji i odpowiedzialności na szczeblu lokalnym nadal jest - zadaniem, a nie - ukończonym dziełem

W życiu społeczno-gospodarczym jest jeszcze wiele słabych stron, to głównie znajdują się one w obszarach, które leżą poza kompetencjami samorządów lokalnych. Leżą poza kompetencjami, ale mają olbrzymi wpływ na życie społeczności lokalnych. Niestety, instrumenty do realizacji wielu zadań przekazywanych do samorządów często znajdują się w rękach innych instytucji, które wprost wykorzystują swoją quasimonopolistyczną pozycję do czerpania nieuzasadnionych korzyści kosztem społeczeństw lokalnych.

Realizowanie w praktyce europejskiej i ogólnopolskiej polityki spójności, jeżeli podmioty ją realizujące, czyli samorządy terytorialne - nie będą posiadały instrumentów i spójnego systemu prawnego - będzie nadal trudne. To, że Polska jest państwem coraz mocniejszym, sprawnie funkcjonującym, w dużej części jest zasługą samorządu terytorialnego i jego zbiorowych reprezentacji, takich m.in. UMP. Coraz więcej osób świadomie wybiera jako miejsce do życia małe miasteczka, których gospodarka głównie oparta jest na małych i średnich przedsiębiorstwach oraz rolnictwie. To dowód na to, że ludzie doceniają komfort życia, spokój, przyjazne środowisko - stworzone przez samorządy tych miast w ostatnim 20-leciu. Coraz więcej jest również atrakcyjnych miejsc pracy, małe miejscowości starają się zatrzymywać młodych, wykształconych ludzi. Jest to realizacja w praktyce unijnej polityki spójności.

 

Samorządy lokalne wyrastały w Polsce zdezorganizowanej, nieprzystosowanej do współczesnej Europy, a po ponad 20 latach funkcjonowania samorządów - RP jest ważnym, mocnym ogniwem współczesnej Europy. Także dzięki samorządom. Aktywna obecność przedstawicieli Unii Miasteczek Polskich przy rozwiązywaniu wielu jeszcze istotnych spraw samorządowych sprawia, że nic w tej dziedzinie nie dzieje się bez wiedzy władz gmin - członków UMP, a to jest podstawowe prawo funkcjonowania autonomicznych samorządów. Dzięki zaangażowaniu i pozytywnemu, a nawet - pozytywistycznemu lobbingowi, wiele złych (z punktu widzenia samorządów gminnych) - rozwiązań proponowanych przez rząd lub parlament zostało oprotestowanych i tym samym skutecznie zablokowanych. Na przestrzeni ponad 20 lat istnienia samorządu terytorialnego głos UMP wielokrotnie przyczynił się do wypracowania cennych koncepcji i zmian zarówno organizacyjnych, jak i ustawodawczych, ważnych z punktu widzenia małych miast i gmin.

Kwestie szans i barier samorządności - nadal są przedmiotem analiz przedstawicieli korporacji samorządowych. Jedni reprezentują pogląd, że obecnie samorząd powinien skupić się już nie tylko na dobrym wykonywaniu swoich zadań, ale i aktywizować mieszkańców, że granice administracyjne między poszczególnymi samorządami nie mogą być murem nie do przebicia. Przedstawiciel UMP reprezentował umiarkowany pogląd w tej sprawie, uważając że choć zmiany legislacyjne są konieczne, to nie można się ich spodziewać z dnia na dzień, a wykluczona jest możliwość działania w stanie „legislacyjnego zawieszenia”, bo to powoduje bezwład, więc samorządowcy muszą nauczyć się współpracować
z rządem i samorządem - na bazie obecnie obowiązującego prawa.


Unia Miasteczek Polskich nie jest organizacją dużą, ale przez ponad 25 lat działalności wypracowała sobie stałe i stabilne miejsce wśród ogólnopolskich reprezentacji gmin. Swoim członkom oferuje szeroką współpracę, wymianę doświadczeń oraz wsparcie w rozwiązywaniu wielu trudnych problemów ekonomicznych i społecznych. Otrzymują oni możliwość inicjowania i opiniowania projektów aktów prawnych istotnych dla samorządu terytorialnego. Z tego też powodu UMP nadal adresuje do wszystkich zainteresowanych gmin – otwarte zaproszenie do wspólnych działań z Unią Miasteczek Polskich. Bez silnego samorządu, nie jest bowiem możliwy dalszy demokratyczny rozwój Naszego Kraju.

 

 

Zainteresowane miasta i gminy prosimy o kontakt:

tel. 91 4141035

 fax. 914141117

ump@chojna.pl

www.chojna.pl

 

Zmieniony ( Wtorek, 18 Październik 2016 07:27 )